Hoofdmenu:
Leden > Alles4Afrika > Nieuwsbrieven
Nieuwsbrief van Alles4afrika Februari 2010
Groe(n)ten uit Killy
Een kort overzicht van ons laatste verblijf in Gambia en Senegal.
Wat vooraf ging
Eén januari 2010: "Beste wensen, een goede gezondheid, veel geluk!" Iedereen wenste elkaar het beste toe.
De vrolijke klanken hingen nog in de lucht, de feestkaarsen waren nog niet uitgedoofd, de natte zoenen nog niet opgedroogd, toen zich een ijzingwekkend nieuwsbericht verspreidde "Twee slachtoffers gevonden in een uitgebrande auto". Kevin en Shana uit Loksbergen waren koelbloedig vermoord door hun buurman. Het was kortbij. Het waren dorpsgenoten, kennissen, …
Het trof ons allen.
De dagen erna kregen we nog meer slecht nieuws te verwerken: de bekentenis over de moord op Annick Van Uytsel.
We ontdekten de ware aard van een dader die misschien nog wel meer op zijn kerfstok heeft. Wanneer u deze brief leest, zal er ongetwijfeld nog meer bekend zijn. Tijdens deze droeve, kille winterdagen maakten wij ons klaar om naar het warme Afrika te vertrekken. Hulpverlening in een ontwikkelingsland, plannen, een gedrevenheid, een sociale instelling ...
Annick had het ook allemaal, maar zij kreeg nooit de kans haar dromen te realiseren. Ter nagedachtenis heeft haar familie het project Waterputten voor Kenia opgezet, een mooi initiatief.
De roep van Afrika
Na een vlucht van ongeveer 7 uur, gaat de deur van 't vliegtuig open. Van zodra je in de opening staat, valt de warmte als een mantel om je heen. De douane voorbij, koffers ophalen en dan… begint ons Afrikaanse avontuur. Het weerzien is hartelijk. Inladen en vertrekken. De zachte zeebries, veroorzaakt door het rijden zelf, maakt de warmte aangenaam. En dan: de geur! Afrika ruik je. Het lijkt wel of je er de wortels van het leven voelt. Zo basis is het bestaan er voor vele mensen. Waarden als familie, dorpsleven, samenwerken enz. zijn levensnoodzakelijk. Alleen haal je het niet. De verantwoordelijkheid voor je naaste medemens is enorm groot. Je draagt levenslang zorg voor elkaar: ouders voor kinderen, kinderen voor ouders, ouderen voor jongeren, jongeren voor ouderen. Zij zijn elkaars overlevingskans. Een mengsel van aloude Afrikaanse gebruiken maakt de samenleving voor ons, "Westerlingen", onlogisch en vaak moeilijk te begrijpen. Wat we te zien krijgen, is slechts de oppervlakte van een netwerk van ingewikkelde sociale relaties, verplichtingen en gebruiken, maar het echte Afrika blijft ongrijpbaar. Toch voel je als "buitenstaander" het warme Afrikaanse hart kloppen in de brede glimlach van de mensen op de straat, de diepgemeende vreugde die straalt uit hun lach en dans, hun inspanning om je een hartelijk welkom te geven, hun blijdschap en dankbaarheid omdat je wil samenwerken met hen aan een betere toekomst voor hen en hun kinderen.
Pak en Zak
"Goede morgen, goed geslapen?" Het personeel van Baobab verzorgt ons als familie. "De bezige Belgen zijn terug!"
Onze contactman Pa Gassama heeft zijn uiterste best gedaan om onze container goederen af te halen en op te slaan.
"Moeten er koffers gedragen worden?" Helpende handen te over. Twee kamers op 't gelijkvloers worden al snel tot opslagruimte omgetoverd. Het kamermeisje kan zich de volgende dagen beperken tot het opmaken van 't bed en de badkamer.
De rest staat, hangt en ligt vol.
We verrassen onze vriend Abdoulie. Uit zijn compound (familiehuis) halen we twee dikbestofte pakken op. Kledij en allerlei persoonlijk materiaal laten we telkens bij hem achter. We zijn er gerust in. Hij garandeert ons: "Zelfs al blijf je 10 jaar weg, de dag dat je voor onze deur staat, heb je je pak en zak terug." Na de familie uitgebreid begroet te hebben, keren we terug naar ons hotelopslagplaats. Alweer verbaasde gezichten van andere gasten. Je ziet ze denken: Nog meer in die kamer?
Contactpersonen, chauffeurs, mensen van andere projecten contacteren, overleggen, euro's omwisselen in een pak Dalasi's (proper? voddekes), natellen, plannen voor volgende dagen, …. voor we 't beseffen, zit de eerste dag er al op. Een verkwikkende waterstraal spoelt het eerste vuil van ons af en als een blok vallen we in slaap.
Aan tafel in Gambia
Tapalapa, het lokale stokbroodje, zwaar en taai, soms gevuld met: bonen, ui, …wat thee … het ontbijt van de gemiddelde Gambiaan. Al kennen we er veel die de dag zonder ontbijt moeten beginnen. Voor ons, verwende toeristen, zijn er gekookte eieren, spiegeleieren, roereieren of een omelet. Keuze genoeg, maar 't zullen wel 3 weken eieren zijn.
Rond 15 uur staat er rijst of couscous op het menu, op smaak gebracht met wat gestoofde ui of palmolie en een paar ver te zoeken groentjes. Wat vlees of vis wisselen de eentonigheid soms af. 's Avonds eten ze voor de verandering de rest van 't middagmaal, als er nog iets over is…
Geen snoep of tussendoortjes, alleen wat mierzoete thee en water vullen de magen. De eerste dagen aten we met de gastgezinnen mee. Overal waar je komt krijg je iets aangeboden. Je affronteert hen als je weigert. Is het niet goed genoeg misschien? Het weinige dat ze hebben, willen ze toch nog met je delen. Tientallen handen hebben we geschud en aan elke vinger grepen ons nog eens (vuile) kinderhandjes vast. Bijna nooit onze handen gewassen. Op één dag van min 5 naar plus 36 graden, een totaal andere voeding, een nieuw ritme,.. Hoe zal ons lichaam hierop reageren?
Onmisbare rechterhanden
Plannen en regelen in een land zonder kalender of uurwerk is niet altijd gemakkelijk. Elke overlevingsdag is gelijk: ' s morgens met niets beginnen, 's avonds met evenveel eindigen.
Dinsdag, zondag of feestdag, het maakt niet uit, dag na dag is hetzelfde. Hun eerste bekommernis: hoe aan eten geraken? Rijst en ui. Wie meer kan betalen, vult aan met groenten, vis, vlees, …
Daarna is er pas geld voor kledij, onderdak, school, gezondheidszorg,….
Elke laatste zaterdag van de maand is er een bij wet verplichte kuisdag, cleaning day.
Alle vervoer is verboden. Overal zie je dikwalmende vuurtjes… men zou het beter verbrandingsdag noemen.
Ook als meneer de president met zijn militaire escorte voorbijkomt, moet alle verkeer wijken; zelfs fietsen is dan verboden. Het is soms uren wachten tot meneer gepasseerd is.
Of hoe een dagindeling plots toch nog kan verschillen.
Wij zijn te stipt en moeten ons ritme nog aanpassen, maar we willen nog zoveel doen de daaropvolgende weken. Zij hebben ons een jaar niet gezien en begrijpen het niet goed, "Vanwaar die haast?"
In 't verleden hebben we een betrouwbare lokale kennissenkring opgebouwd. Heel belangrijk is het om de juiste man/vrouw, op 't juiste moment en op de juiste plaats te ontmoeten. De taal is voor ons dikwijls een probleem. Onze helpers leggen alles in de gebruikelijke dialecten uit. Dat komt veel beter over dan in de officiële Engelse taal.
Zulke mensen helpen ons enorm, ze zijn voor ons als een onmisbare rechterhand.
Op de luchthaven wenste de ontvangsthostess ons een zorgeloze vakantietijd toe. Maar met wat er op ons te-doen-programma staat komen we gegarandeerd heel wat problemen tegen.
Op zoek naar goed gereedschap
Al meermaals stelden we vast dat er gebrek was aan degelijk gereedschap. Het merendeel van het gereedschap dat ter plaatse te koop is, is van Chinese makelij. Het is van een zodanige slechte kwaliteit dat het in Europa zelfs niet binnen mag. Tweedehands gereedschap van goede kwaliteit is bij ons voor een relatief lage prijs te koop op rommelmarkten. We hebben de laatste jaren vele koffers met degelijk gereedschap opgestuurd naar projecten in Gambia en Senegal. Laatst schonken we nog truwelen en plakspanen aan een schoolproject. De mannen wisten niet wat hen overkwam!
Het inzamelen en overhandigen van allerlei tweedehands gereedschap is een waardevolle en duurzame hulp. Toch is er bij gespecialiseerde invoerders ook kwaliteitsgereedschap van bekende merken te koop. De prijzen liggen een stuk lager dan in België, maar blijven voor hen toch onbetaalbaar.
Dit jaar hebben we ter plaatse 10 handschaven ter waarde van €578 aangekocht. Schaven zijn een onmisbaar basisgereedschap en in België moeilijk tweedehands te vinden. Vandaar de aankoop en dus de besteding van de toch wel stevige hap uit ons budget.
Transport
Dure brandstofprijzen -net geen euro per liter!!- en aftandse veelverbruikende voertuigen maken de verplaatsingen duur.
Het goedkoopste transport zijn de talloze minibusjes die nonstop rijden. Twintig personen in busjes waarin er bij ons maar negen mogen zijn, is geen uitzondering. Als dit voor ons "spotgoedkope" transport hen per maand toch nog een vierde van hun loon kost, is dat voor hen natuurlijk alweer duur. Over de veiligheid denk je best niet al te veel na: de onbetrouwbare mechaniek en de altijd gehaaste chauffeurs - hoe meer ritten hoe meer verdiend - met een helper die de lading, de betaling en 't in- en uitstappen regelt. Je ziet weinig ongelukken, maar als het toch misgaat, dan loopt het meestal heel slecht af.
Bezoek steunprojecten
We hebben samen gezeten met mensen van andere organisaties om gedachten en ervaringen uit te wisselen: we kunnen veel van elkaar leren.
De volgende dagen worden allemaal gevuld met het rondbrengen van gereedschapskisten, het bezoeken van door anderen gesteunde projecten en diverse vormen van hulpverlening die we toevallig op onze weg tegenkomen en probleemgevallen.
Ook gaan we onaangekondigd kijken naar projecten die we de vorige jaren gesteund hebben. We kijken na of al het gereedschap er nog is en bezorgen nog wat meer indien nodig. Overal worden we hartelijk ontvangen. Soms vallen ons ook heel officiële ontvangsten te beurt. Dan mogen we alles uitleggen aan de Alkali (burgemeester) en de dorpsoudsten.
Meestal scharen zij zich ook achter de lopende projecten in 't dorp. Elke avond komen we thuis met geschenken: appelsienen, casava, pindanootjes tot een levende haan toe. Het is meestal 't enige dat ze hebben maar het zou ongepast zijn de gift te weigeren.
Naar Senegal
Met de overzetboot varen we naar het noordelijke gedeelte van Gambia. We doorlopen de omslachtige douaneprocedure. Niets aan te geven? Onze volgeladen minibus hebben we wat verderop geplaatst. Laat ze aub. niet vragen om hier koffers te openen. We mogen er niet aan denken hoe lang we daar dan nog zullen staan.
De eerste 3 km in Senegal krijgen we nog tweemaal met weetgrage politiecontroles te maken. Dankzij de geloofwaardige uitleg en de mouwvegende grapjes van onze chauffeur glippen we er telkens door.
Op naar Toubacouta en Medina Santhie! Op de terugweg is het zoals steeds weer onderhandelen en foefelen voor een plaatsje op de overzetboot. In 't slechtste geval sta je een nacht voor de slagbomen.. geen pretje!
Ervaringen onderweg
Gambia, een klein landje dat tegen de oceaan ligt, overleeft grotendeels door handel en allerlei toeristische activiteiten.
Van zodra je de twee grote steden Serrecunda en Brikama voorbij bent, kom je in arme dorpen terecht. Het hospitaaltje in Marakissa, ooit door een grote NGO gebouwd en na drie jaar overgedragen aan de onbemiddelde dorpelingen, ziet er na ons bezoek vorig jaar zo mogelijk nog meer vervallen uit.
De Alkali vraagt onze hulp. Alles terug in orde brengen is geen kleine klus en we hebben zelf geen medische ervaring. Voor dit project moeten we passen.
Doeltreffender is de aanpak van een groepje Nederlanders die in Busura een kleine ziekenpost bouwden en die jaar na jaar blijven opvolgen en steunen.
Kleine medische hulp verlening zoals het bezorgen van krukken en rolstoelen, lukt ons wel.
Verbaasde gezichten bloeien open met een brede glimlach en ze blijven dankbaar de rest van hun leven. In een groot afgelegen gebouw worden volgens onze chauffeur geestelijk gestoorde mensen ondergebracht.
We denken dat er voor hen hulp op komst is.
Aangepaste kennis is hier nodig. Een Nederlandse organisatie sprak ons reeds eerder over een psychiatrische instelling die in de toekomst op hun hulp kan rekenen.
Religie, bijgeloof, hekserij, … komen nog heel geloofwaardig over. Een president die zichzelf uitroept tot arts, weldoener en genezer door handoplegging, brengt zeker niet meteen verandering in hun soms toch wel rare gedachtengang.
Een kind dat tijdens de geboorte sterft, of nadien van een bij ons simpel te behandelen kwaal, ziektes,ongelukken, .. Een man die overlijdt en vrouw en kinderen verweesd in armoede achterlaat.
Leven en dood. Een Afrikaan gaat daar anders mee om dan wij. Alles ligt in Gods handen.
't Is dat Hij het zo wil. De Afrikanen aanvaarden het lot gelaten.
Schoolsponsoring
Vele scholen krijgen buitenlandse hulp. De Gambiavrienden uit Brasschaat hebben een goedlopend sponsorproject en via hen steunen we verschillende kinderen.
Voor € 90 per jaar, steun je niet alleen het kind maar ook de ganse schoolwerking.
Ook de jaarlijkse container met hulpmaterialen draagt bij tot een algemene verbetering van de levensomstandigheden.
Er is geen schoolplicht. Velen gaan niet, anderen zeer onregelmatig. De reden is gewoon geldgebrek.
Bijna alle middelbare scholen zijn in de buurt van het kustgebied te vinden. Wie na zijn veertiende nog verder wil studeren, moet vanuit het binnenland op zoek gaan naar een onderkomen dichterbij de school.
Afscheid met tandpijn
Kaddy Drammeh uit Killy. Verleden jaar beloofden we Kaddy haar studies te betalen. We zochten haar op in haar school. We kregen van de directeur de lijst van alle rekeningen. Het geld voor de voorbije eerste trimester had de hoofdonderwijzeres van haar dorp voorgeschoten. Wij betalen het voorschot terug en de restkosten van 't jaar. Volgens de klasleraar komt ze regelmatig en stipt naar school, is ze aandachtig en neemt ze de studie ernstig. Ze kan het volgens hem wel maken. De schoolbel gaat. Kaddy is zeer verrast door ons onverwachte bezoek. We willen met haar mee naar de plaats waar ze verblijft. Eerst rijden we per busje naar Brikama. Van daaruit is het volgens haar te nog ver voor ons om te voet naar haar woonplaats te gaan. Uit ervaring weten we dat als een Gambiaan zegt dat het ver is, het ook ver zal zijn! Een nonkel taxichauffeur van haar brengt ons met de auto. Je kan moeilijk de kilometers inschatten die je over zandwegels doet, maar 5 km zal het zeker geweest zijn. Te voet dus meer dan een uur. Het gebied achter Brikama ziet er heel armoedig uit. Als we bij een paar uit leemblokken opgetrokken hutjes stoppen, vragen we onszelf af, waarom ze zo ver van de school woont? Voor Kaddy, en ook voor ons, was het weerzien emotioneel. We stellen niet te veel vragen maar laten alles rusten.
De taxinonkel woont in een van de huisjes in de buurt. Hij heeft dit onderkomen naar bestwil kunnen regelen. Eenmaal in haar "kamer" word het ons even te erg. Een kot van twee meter op twee met aarden vloer en muren, een dak van enkele golfplaten, waarop je rond het middaguur - zelfs nu in het winterseizoen - met gemak eieren kan bakken. In de hoek, iets wat een matras moet voorstellen, in de andere hoek haar bezittingen op een hoopje. Geen raam, geen deur, laat staan elektriciteit. Dit alles voor € 5 per maand.
Daar sta je dan. Beelden van verwende en nog niet tevreden Europese pubers razen door je kop. Op je tanden bijten. Je niet laten gaan. Zo leven is voor hen redelijk normaal, Al weten ze best hoe het er elders aan toe gaat.
Kaddy waar ben je terechtgekomen? Vier uur onderweg naar school : twee uur 's morgens en twee uur 's avonds! Zeventien jaar is ze. Wat een jeugd!
We nemen voorlopig afscheid en rijden met de nonkel terug naar Brikama.
Op de achterbank wat stil gesnotter, en ik vooraan ook met mijn kop vol vragen.
Ik heb nog een metalen koffer, goed om haar spullen in op te bergen. Gerda zoekt ook van alles bij elkaar. Zo verwerken we deze moeilijke confrontatie.
Na een slapeloze nacht besluiten we dat er een ander oplossing gezocht moet worden, een verblijfplaats dichter bij de school met meer comfort en dus meer tijd om te studeren. We schakelen verschillende mensen in. Iedereen heeft hier wel kennissen of relaties in verschillende dorpen. In Busumbala gaan we zelf ook op zoek. We spreken de mensen gewoon aan en vragen naar verhuurbare kamers. De volgende dag hebben we al iets gevonden, op amper 500 meter van de school. Na wat onderhandelen komen we met een gemeende handdruk tot een akkoord. Kaddy krijgt opvang in deze familie. Ze garanderen ons dat ze goed voor haar zullen zorgen, als voor een eigen dochter.
Nog drie dagen hebben we in Gambia. Op deze korte tijd proberen we nog snel de kamer in orde te krijgen: een deur hangen, muggenziften maken, een bed en matras kopen, een stoel en een tafeltje laten maken, gordijnen en een lamp. De eigenaar zal de muren nog schilderen. Zelf zullen we het eindresultaat niet meer zien. Lokale medewerkers beloven ons alles op te volgen en indien nodig in te grijpen. Kaddy zal waarschijnlijk 't eerste studentenkot van Gambia bewonen! De kosten van school en verblijf nemen we graag voor onze eigen rekening. Een knagende tandpijn bezorgt Kaddy al een hele tijd last. In Gambia wordt er zelden naar de tandarts gegaan, zeker niet preventief. Ze hebben daar geen geld voor, en lopen dus soms heel lang met tandpijn rond. In Brikama bezochten we twee jaar geleden een door Engelsen gesteunde tandartspraktijk. We brengen haar daar naartoe. Ze is een en al zenuwen, pure schrik…. Vergezeld van Gerda ondergaat ze de korte, nogal brute behandeling. Naar de tandarts gaan in Gambia is geen pretje! De rekening van € 2.5 voor ons best betaalbaar.
Tot ziens
Afscheid nemen van een meisje dat twee dagen later nog maar net achttien wordt, met een half verdoofde kaak en een bloedende tandholte en van wie de verhuis naar de nieuwe verblijfplaats nog niet helemaal rond is, …
Afscheid nemen van onze vaste medewerkers.
Afscheid nemen van zoveel mensen. We zullen elkaar missen.
Afscheid nemen van pak en zak, afscheid, voor hoe lang?
Wees niet ongerust. We komen terug, met nog meer hulp! Beloofd. Tot ziens.
Het tuintje van Killy
Na twee uur rijden bereiken we Killy. Sinds twee jaar hebben we contact met dit dorp. Na het afleveren van gereedschap vorig jaar, wees de bevolking ons op het gebrek aan water.
Groententuintjes in Gambia kan je vergelijken met de volkstuintjes hier bij ons. Op één groot, meestal op een lagere plaats gelegen perceel bewerkt iedereen zijn eigen stukje grond. Wegens de massa's water in 't regenseizoen worden groenten alleen in 't droge seizoen geteeld. Nadeel is dan wel dat er constant water moet gegeven worden. En aan voldoende water geraken is meestal een probleem.
Tuinieren leer je van kleins af aan. Bijna elke school heeft zijn eigen kleine tuintje.
De leerlingen van het laatste jaar lager onderwijs verzorgen elk hun eigen perceeltje.
De school zat volledig zonder materiaal en tuingereedschap. Voor € 202 kochten we hen een volledige uitzet. Ook was er dringend nood aan een EHBO-koffer. Een apotheek stelde deze voor ons samen en Nederlandse hotelgasten schonken ons het bedrag , € 30.
We gaan eens nader bekijken hoe en of we de volwassenen kunnen helpen. Sigga Saine is het vrouwelijke schoolhoofd en één van de invloedrijkste vrouwen. Zij stelt voor om een grote dorpsvergadering te houden. Elke volwassen man/vrouw komt naar de school. De vrouwen brengen eerst een rituele begroetingsdans, geen toeristische bedoening maar een echt ritueel dat al generaties lang bestaat. Dan begint de discussie. Iedereen krijgt de kans om zijn/haar probleem of voorstel te verduidelijken. Sigga tolkt en leidt alles in goede banen. Het grote probleem is dat de twee gegraven putten niet genoeg water kunnen geven om hun groententuin te voorzien. De putten dieper graven is geen oplossing. Bovendien zit er één op een rots. De Alkali vertelt over één boorgat van 65 meter diep, een restant van een vroegere Britse militaire basis. Jaren geleden verlieten de Britten deze basis en namen pomp en generator mee. Deze put terug in gebruik nemen is hun grootste wens. We beloven hen niets, maar gaan wel uitvissen welke mogelijkheden er zijn. Met een kleine delegatie gaan we op zoek naar het boorgat. Een touw met een hamer als gewicht laten we erin zakken. Op 6.30 meter staat het waterpeil. In totaal geraken we 42.30 meter diep. Was het boorgat wel echt 65 meter? Zit er zoveel vuil in de buis of ….. ? Met geboorde putten hebben we geen ervaring… het blijft dus wat raden naar de mogelijkheden.
We tekenen de ligging op en meten de grootte van het vroeger gebruikte tuinperceel : 200 op 80 meter. Een voordeel is dat de geboorde put zich op 100 meter van dit perceel bevind.
Om een goed renderend tuinproject te hebben is er nodig:
Hier hangt een voor hen onbetaalbaar prijskaartje aan vast. Zonder hulp; geen tuin, geen groenten. We praten nog wat na. Dit kan niet snel - snel geregeld worden. Wij en ook zijzelf gaan uitzoeken wat en hoe.
In het Gambiaanse Kanifing gaan we ten rade bij een gespecialiseerde firma in waterpompen. Met de gegevens die we hebben komen we aan een prijs van € 1500 voor de aankoop van een pomp,daarbij komt nog ofwel een generator ofwel een zonnepaneel om elektriciteit te leveren.
Onze 3 weken zitten er bijna op. Vele vragen blijven onbeantwoord en moeten na thuiskomst verder bekeken worden.
Terug in 't land van melk en honing
We blijven ons verder inzetten. De voorbereidingen voor het volgende bezoek zijn bij deze reeds gestart.
We zamelen nog steeds babykleertjes, zomerse jeugdkledij en schoolgerief in.
Gereedschappen voor houtbewerking, mechaniek en tuin.
We hopen weer te mogen rekenen op de hulp en steun van jullie allen. Samen zal het ons zeker lukken.
Groeten van Gerda en Roger.
Terbeck 4 Kortenaken 3472 (Miskom) Tel. 016 / 434983
Email: alles4afrika@telenet.be
www.senegambiagroup.com/alles4afrika.html